Duurzaamheid kan breed worden geïnterpreteerd: economisch, sociaal en/of ecologisch. Er bestaat geen perfecte duurzaamheid, of goede of slechte productie of consumptie. En toch voelen we allemaal dat de verdeeldheid en de polarisatie op het terrein van ons huidig landbouw- en voedselsysteem toeneemt. Met het project ‘Beweging in het veld’ willen we antwoorden formuleren op de vraag: “Hoe kunnen verschillende actoren in het voedselsysteem samen bouwen aan een voedzaam landschap van dialoog, beleving en duurzame keuzes?”
Duurzame consumptie blijft voorlopig een nichemarkt. Veel consumenten willen echter wel duurzamer leven — 14% van de consumenten is overtuigd om duurzaam te consumeren, verder zijn er 48% win-winners, 29% passieven en slechts 9% negeerders (bron: VLAM) die niet wakker liggen van duurzaamheid. Er is dus een groot potentieel van consumenten die een betekenisvolle rol kunnen spelen in de transitie naar een meer duurzaam voedselsysteem. Dit probleem willen we op lokaal niveau aanpakken.
Door boeren en burgers samen te brengen en in dialoog te gaan, gaan we op zoek naar wat ons verbindt en overstijgen we technische discussies. Welke gedeelde belangen en waarden zitten achter onze huidige systemen? Natuur, biodiversiteit, dierenwelzijn, gezonde voeding en eerlijke prijzen vinden we allemaal belangrijk. Hoe krijgen we dat dan in de praktijk omgezet?
Op 3 verschillende locaties in het Hageland gaan we een waaier aan inspirerende en verbindende activiteiten organiseren. We brengen niet alleen burgers, maar ook verschillende andere lokale actoren in het voedselsysteem met elkaar in contact. We selecteerden 3 gemeenten voor de uitrol van dit project: Geetbets, Diest en Glabbeek en gaan op/rond elke plek 6 maand intensief aan de slag in. De selectie werd gemaakt in samenspraak met alle partners, op basis van lokale contexten en bestaand netwerk. Elk van deze gemeenten kent een specifieke eigenheid en voedsellandschap die we in het project meenemen.
Diest: (Jong/startend) ondernemerschap in landbouw en in de verwerking van producten
Geetbets: Gemeenschapsvorming als kruispunt tussen landbouw en sociale activiteiten
Glabbeek: Verbeelding van de toekomst van (landbouw)plekken
Voorafgaand aan het project verkennen we (najaar 2025) het bestaande voedsellandschap in elke gemeente nog dieper. Zo verzamelen we aanvullende informatie en krijgen we nog beter zicht op de kansen voor het project.
Het voedselsysteem is een complexe interactie van een veelheid aan componenten, uitdagingen en externe factoren. We richten ons in dit project daarom niet alleen op rationele argumenten en analyses, maar zoeken tevens naar inspirerende en creatieve methoden om sterke verhalen, beelden, eigen lokale ervaringen (met de vingers in de Hagelandse grond) over duurzame landbouw dichter bij het dagelijks leven brengen — en zo mensen aanzetten tot duurzamere keuzes.
Het doel van dit project is om leeromgevingen op te zetten die de sociale cohesie tussen burgers onderling en andere lokale actoren in het voedselsysteem versterken en ons zicht geven op cruciale elementen om de transitie naar een duurzamere landbouw- en consumptie te versnellen. Duurzame landbouw hanteert praktijken die: economisch efficiënt zijn en ecologisch en sociaal aanvaardbaar zijn, in eerste instantie bedoeld zijn voor de huidige generatie, zonder daarbij de kansen van toekomstige generaties te hypothekeren (cfr. vlaanderen.be). Dit doen we door het organiseren van evenementen, dialoog- en ontmoetingsmomenten op inspirerende locaties (zoals de Citadel, een boerderij, een voedselbos, …) waar boeren hun verhaal vertellen/producten verkopen, maar ook op het veld waar burgers mee de handen in de aarde steken. De resultaten die we beogen, zijn zowel kwantitatief als kwalitatief, en richten zich op directe impact én duurzaamheid op lange termijn.
- Door boeren en burgers samen te brengen en in dialoog te gaan aan de hand van een gespreksmethodiek gaan we op zoek naar wat ons verbindt en overstijgen we technische discussies. We gaan in dit project aan de slag met de polarisatie die er zich rond ons voedsellandschap heeft geïnstalleerd. Desinformatie en stereotypen spelen een grote rol in het verergeren van bestaande polarisatie. Daarom organiseren we dialoogmomenten waar we niet spreken OVER, maar MET elkaar én (nog belangrijker) en ruimte maken om te luisteren. De gespreksmethodiek die Ilfaro ontwikkelde, verlost ons net van de dwang om het eigen gelijk te verdedigen. Door die reflex af te blokken, ontstaat er ruimte om te luisteren. Je ontdekt de waarden van de ander en in welke context die tot uiting komen. Je leert wat de ander bedoelt met bepaalde woordkeuzes, en hoe die betekenissen zich verhouden tot je eigen denkkaders. Succesvol luisteren betekent natuurlijk niet dat je eigen waarden en standpunten plots verdwijnen of samensmelten met die van je gesprekspartner. Wel worden ze verrijkt met het perspectief van de ander.
-> We organiseren op 2 locaties een gespreksavond tussen boeren en burgers
-> We organiseren 1 panelgesprek 'boeren aan het woord' met lokale landbouwers
-> We capteren de impact van deze gesprekken samen met een freelance artiest (verhalen, podcast, ... methode is te bepalen)
-> We bereiken met deze methode (podcast, video, visuals, ...) een grotere groep burgers - Dit project creëert nieuwe vormen van directe interactie tussen boeren en burgers, zoals meewerkdagen en belevingsgerichte
evenementen, waardoor nieuwe relaties ontstaan. Veel projecten rond duurzame voeding en landbouw focussen op rationele kennisoverdracht, Beweging in het Veld kiest daarentegen voor ervaringsgerichte leermethodes (zien, proeven, ruiken, voelen, ervaren), wat wetenschappelijk onderbouwd is als een effectievere manier om mensen in actie te brengen. - Een van de belangrijkste doelstellingen van het project is om burgers bewuster te maken van de impact van ons voedselsysteem en hen te inspireren om duurzame keuzes te maken. We willen dat mensen niet alleen weten dat een transitie noodzakelijk is, maar ook voelen waarom en hoe ze hier zelf aan kunnen bijdragen. In elke gemeente organiseren we meerdere workshops tijdens belevingsevents. Dit doen we in nauwe samenwerking met verschillende bestaande initiatieven op een vernieuwende manier. Aan de hand van de fotowedstrijd nodigen we mensen uit om hun relatie met landbouw en voeding in beeld te brengen. We organiseren in elke gemeente ook 1 zintuigprikkelende activiteit gekoppeld aan bestaande grootschalige landbouw/voedingsevenementen.
Vb. Muzikaal optreden van Hagelandse band Roots Revelation (maken muziek over voedsel, aarde, verbinding) tijdens tussen Boer en Bloesem in Geetbets
Vb. Begeleide wandeling organiseren 'Fruitig Hageland' met bijhorende podcast (uit eerder LEADERproject Fruitige Voedselbossen) organiseren vanuit een wijngaard rond Diest in het kader van Dag van de Landbouw
Vb. Onderdompeling in de geschiedenis van een boerderij in Geetbets tijdens een diner op het veld tijdens Week van de Smaak. - We ontwikkelen samen met alle betrokken partners een evaluatietool die ons helpt om de impact van onze activiteiten beter te begrijpen. Hiermee bevragen we alle deelnemers aan de verschillende activiteiten en focussen we op de vraag: Wat heeft deelnemers ertoe aangezet om hun kijk op duurzame landbouw of hun consumptiegedrag te veranderen?
-> Minstens 75% van de deelnemers geeft na deelname aan een van de activiteiten aan dat ze hun kennis over duurzame landbouw hebben vergroot en gemotiveerd zijn om duurzamer te consumeren.
-> We bundelen deze resultaten en brengen inzichten uit deze bevraging naar voor op het slotevent
Diest, Geetbets, Glabbeek
Provincieplein 1
3010 Leuven
België