Bioboerderij de vleterbeek

Boerderij De Vleterbeek wordt reeds sinds 4 generaties uitgebaat door mijn familie. In 2019 zette ik de stap naar biologische bedrijfsvoering omdat dit beter overeenkomt met mijn waarden. Het is een volledig andere manier van werken, maar ik merk dat mijn dieren gezonder zijn en dat is belangrijk. Mijn plezier komt ook van een dichtere band met de dieren, ze zijn minder schuw. Van het gesloten bedrijf gaan de vleesvarkens naar de lange keten en het vlees komt in een Belgische supermarktketen terecht. 

In 2023 zijn we op Bioboerderij De Vleterbeek begonnen met korte-keten verkoop. We merkten dat ook consumenten het verhaal van meer dierenwelzijn en een band tussen mens en dier belangrijk vinden. We wilden een dichter contact met onze klanten en besloten daarom een deel van het vlees via directe verkoop op het bedrijf aan te bieden. Zo gaat op dit moment 10% van de verkoop via de korte keten. Mede dankzij de rechtstreekse communicatie via sociale media en de verkoop via het platform LinkedFarm, werd de rechtstreekse verkoop een succes. Toen merkte ik echter dat het contact met de dieren voor de klanten die op de boerderij kwamen, ontbrak. Om bioveiligheidsredenen hebben klanten geen toegang tot de stallen of buitenloop, die voornamelijk aan de achterkant van het bedrijf gelegen is en die niet zichtbaar is vanaf het verkooppunt. 

In 2023 konden we met de steun van het Europese project PPILOW, een mobiele zeugenhut installeren op de weide vooraan de boerderij. Daardoor kunnen de klanten de dieren nu wel zien wroeten op de weide en dat verhoogde nog meer het succes van de verkoop. Die hut is ontworpen voor zeugen in weideloop systemen en kan makkelijk worden verplaatst. Bovendien is ook goed nagedacht over het comfort van de boer: ik kan erin rechtstaan en kan gemakkelijk de biggen behandelen. De zeug werpt in de hut en blijft erin met de biggen tot het spenen. De biggen gaan dan terug naar de stal voor verdere afmest . De biggen kunnen na het spenen niet in de mobiele zeugenhut blijven omwille van de oppervlakte vereisten per dier van de biologische verordening en de zeugenhut moet worden vrijgemaakt voor de volgende worp. Bovendien zal het karakter van de nieuwe mobiele stal voor vleesvarkens nog mobieler zijn dan de zeugenhut, wat het toelaat om de kar minstens om de week en idealiter om de dag te verplaatsen. De zeugenhut daarentegen, wordt enkel na het spenen van de biggen verplaatst en blijft dus 2 maanden ter plaatse. Dit omdat de impact van 1 zeug kleiner is dan 20 vleesvarkens.

Bij een bezoek aan een biologisch varkensbedrijf in Denemarken werd ik geïnspireerd door hoe ze daar werken met een mobiele hut voor de vleesvarkens. Op die manier kunnen de biggen ook na het spenen op de weide blijven. Ik wil nu graag een soortgelijk systeem opzetten op Bioboerderij De Vleterbeek, waardoor de varkens bestemd voor korte-keten verkoop gedurende de volledige afmestperiode op de weide kunnen blijven. Daarvoor wil ik graag een veekar ombouwen. Het gaat om een eenvoudige veekar die overdekt moet worden, waar voeder- en watertroggen in zullen worden voorzien en waaraan een mobiel hekwerk zal worden bevestigd. Het mechanisme van de veekar is erin voorzien om de toegang van de varkens te vergemakkelijken en ook het mobiele karakter van de kar zal uiteraard behouden blijven, waardoor omweiden zeer gemakkelijk is. Iedere dag zou de kar met dat sleephekwerk vooruit getrokken worden en zo de varkens voorzien van een nieuw stuk vers grasveld. Verder is het omweiden belangrijk om de bodemstructuur te beschermen van overmatige verstoring door het wroetgedrag van de varkens. De toegankelijkheid voor de boer in de kar is hier ook zeer belangrijk, om het werkcomfort en de veiligheid te verzekeren . Deze mobiele vleesvarkenstal, met voeder- en watervoorziening in de stal en bovendien een mobiel hek waarmee de uitloop gemakkelijk mee wordt versleept, is een volledig nieuw concept dat momenteel niet op de markt te vinden is en ook bij bioboeren in Vlaanderen nog niet wordt gebruikt. Omdat ik dit project low-cost wil houden, wil ik hiervoor een tweedehands kar aanschaffen. Die komen echter niet in aanmerking voor VLIF-steun en vandaar dat ik bij Leader aanklop met mijn project.

Het omweiden met de kar zou gebeuren op een perceel van ons huiskavel dat langs de waterloop Vleterbeek gelegen is . De beekvallei is een populair wandeltraject met veel voorbijgangers. De voorbijgangers zullen de buitenvarkens en de mobiele stal zeker opmerken, wat de hoeveverkoop ten goede kan komen. Een vergunning is niet nodig om dieren te laten weiden langs de beek. Bovendien is ook de kar niet vergunningsplichtig omwille van het mobiele karakter en vergunde dierplaatsen in de vaste stal.
Het huisvesten van ongeveer 20 vleesvarkens voor korteketenverkoop in de mobiele kar met weidegang zorgt voor meer zichtbaarheid en we verwachten dan ook dat de korteketenverkoop van varkensvlees op ons bedrijf zal toenemen. Om die verkoop verder te stimuleren, voorzien we communicatie naar onze klanten en via lokale pers. Er zal ook een vrij bezoekmoment voor geïnteresseerden worden georganiseerd om zo onze verkoop te promoten.
Mijn ervaringen met het ombouwen en gebruiken van de innovatieve mobiele huisvesting voor varkens in dit project, zal een inspiratiebron zijn voor andere bio-boeren en het is dan ook belangrijk dat ik deze kennis met hen kan delen. Met hulp van BioForum zal ik een demonstratiemoment organiseren voor de biologische en gangbare varkenssector waar ruimte is voor kennisdeling en alle vragen. BioForum en Inagro zorgen respectievelijk voor communicatie naar biologische en gangbare korteketen landbouwers.