Niet alle biodiversiteitstuinen vragen even grote ingrepen, waardoor de inspanningen ongelijkmatig zijn verdeeld over de verschillende sites. De elementen waarvoor subsidie wordt aangevraagd omvatten globaal volgende elementen:
- De aanmaak en plaatsing van een locatie-paal voor elke site onder de vorm van een totem die de thematiek weergeeft (in totaal 4 palen).
- Een informatiebord met toelichting bij en gebruik van de site.
- Naambordjes bij alle aanwezige soorten (samen ongeveer 120), voorzien van QR-code met doorverwijzing naar website. Elk bordje wordt aan een houten paal bevestigd.
- Herstellings-, inrichtings- en begeleidingswerken (deels door vrijwilligers, deels door groenaannemers - bij voorkeur sociaal georiënteerd): o.a. voor terreinvoorbereiding; graslandherstel; herinrichting beplantingsvakken; uitkap spontane opslag en inmenging van boom- en struiksoorten die er niet thuishoren; initiële snoei en onderhoudskap van specifieke soorten; aanplanten verdwenen, nieuwe of te herstellen soorten; initieel meermaals maaien van paden i.f.v. aanleg en lokaal inzaaien kruidenrijk grasmengsel.
- (Her)aanleg interne wandelcircuit middels een inrichtingsgericht maaibeheer.
- Integreren van soorten in specifieke educatieve en infrastructurele toepassingen die de soorteigenschappen en -toepassingsmogelijkheden beklemtonen (bv. bramen in hagen; wilg en hazelaar in hekvlechtwerk, keverbroedstoven, vogelzitpalen, insectenhotels, …).
- Afhankelijk van de site: inrichting portaal uit hout(vlechtwerk), infrastructurele voorzieningen (o.a. slagboom, richtingaanwijzers, folderbak, …), picknickbank.
- Bewegwijzering thematische wandelcircuits.
Aan de eigenlijke inrichting wordt een informatief en educatief programma gekoppeld dat ertoe dient (extra) informatie te verstrekken over de verschillende biodiversiteitstuinen en de betrokkenheid bij het gegeven te verhogen. Voor de omkadering en promotie van de verschillende biodiversiteitstuinen wordt voor een digitale ondersteuning gezorgd d.m.v. QR-codes die doorverwijzen naar een informatieve website (die zo mogelijk gekoppeld wordt aan een bestaande website) en door aanmaak van een digitale, printklare folder van elke biodiversiteitstuin met daaraan gekoppeld de lokale wandelroute. De folders worden zowel individueel als als geheel gebundeld ter beschikking gesteld. Bij de bundel hoort een extra folder die het project als geheel belicht en gelijk ook een kaartje met alle locaties omvat samen met de beste verbindingsroute tussen alle plekken.
Het geheel wordt afgerond met twee officiële openstellingsmomenten. Een eerste dient ertoe de verschillende realisaties aan de pers voor te stellen. Dit persmoment wordt gekoppeld aan een openingsmoment waarop ook alle betrokken personen en instanties worden uitgenodigd waaronder de projectmedewerkers, vrijwilligers, (lokale) beleidsmensen, overheidsdiensten en Leader-leden en -vertegenwoordigers. Een tweede moment is bedoeld voor het brede publiek.
Educatieve inrichting van vier op regionale biodiversiteit en het behoud van autochtone en/of streekeigen soorten afgestemde botanische verzamelingen. Meerdere lokale afdelingen van Natuurpunt in de Vlaamse Ardennen, die overkoepeld worden door Natuurpunt Vlaamse Ardennen plus vzw, hebben het afgelopen decennium diverse collecties van bomen en struiken aangelegd die de rijkdom en veelzijdigheid van de natuur in de Vlaamse Ardennen beklemtonen. Het betreft een collectie bramen (“bramentuin” te Maarkedal), wilgen (“salicetum” te Kruisem), autochtone bomen en struiken (“arboretum autochtone soorten” te Ename-Oudenaarde) en streekeigen hoogstamfruitbomen (“hoogstamboomgaard” te Brakel). Indien mogelijk wordt een aanzet gegeven voor de aanleg van een verzameling knotbomen (te Kruisem) en van molenhoutsoorten (“molenarboretum” te Brakel).
Natuurpunt wil deze collecties, die momenteel vooral een wetenschappelijke en natuurbehoudswaarde hebben, herstellen en herwaarderen en tegelijk ook een educatieve en informatieve (belevings)meerwaarde meegeven door de inrichting van elk van deze locaties op elkaar af te stemmen en een gezamenlijke identiteit en herkenbaarheid mee te geven. Tegelijk is het de bedoeling om aan elke soortenverzameling een natuureducatief en cultuurhistorisch project te koppelen. Dat vertrekt vanuit een aantal kenmerkende en/of voor onze streek indicatieve soorten waarrond één of meerdere verhalen te vertellen zijn, vanuit verschillende invalshoeken (bv. biologische eigenschappen, ecologisch belang, cultuurhistorische achtergrond, gebruiksfunctie, medicinaal, ...). Aan elk van deze educatieve hotspots wordt een rustplek evenals een interne thematische wandelroute gekoppeld die langsheen kenmerkende locaties leidt die aansluiten op de thematiek van de biodiversiteitstuin en waar de context aanwezig is waaraan de verhalen zijn opgehangen.
Voortbouwend op de vermelde biodiversiteitstuinen wordt ook naar andere locaties gekeken die op dit project (kunnen) aansluiten (bv. hoogstamboomgaard Hof te Fienes in Louise-Marie). Het geheel van biodiversiteitstuinen wordt d.m.v. een uitgestippelde (fiets-)route met elkaar verbonden en op een kaartje weergegeven.
De biodiversiteitstuinen worden verder onderbouwd me een educatief en informatief programma om de context en belang ervan te beklemtonen en diverse gebruiksvromen toe te laten.
Samengevat omvat het project volgende aspecten:
- herkenbaar, zichtbaar, (beter) toegankelijk en beleefbaar maken van de verschillende locaties;
- heroriëntatie, herstel en opwaardering van de sites middels herstel-, onderhouds- en (her)inrichtingswerken;
- ontwikkelen van een totaalconcept;
- uitwerken van veelzijdige verhaallijnen per locatie;
- integreren van enkele gebiedseigen educatieve elementen die de verhalen ondersteunen;
- toegankelijkheid verbeteren en regelen middels infrastructurele aanpassingen;
- aansluiting op educatieve wandelroutes;
- creëren van een natuur- en landschapseducatief kader middels analoge en/of digitale middelen;
- opmaken opvolgingskader/beheer- en onderhoudsplan.
- educatieve/informatieve omkadering d.m.v. een website en digitale folders.
Michelbeke, Zegelsem, Schorisse, Ename, Kruishoutem
Charles De Kerchovelaan 189
9000 Gent
België