Veel serretelers hebben grote hoeveelheden organische reststromen die vandaag hoofdzakelijk extern worden afgevoerd en daardoor een logistieke en financiële afvalkost vormen. Tegelijk blijven zij afhankelijk van jaarlijks aangekochte, vaak veenhoudende substraten en hebben ze nood aan warmte en CO2 om hun teeltrendement te verhogen.
Met deze operationele groep wordt de biomeiler composteertechniek geïntroduceerd en gevalideerd als mogelijke oplossing om bedrijfseigen gewasresten op te waarderen tot hoogwaardige compost, warmte en CO2. De techniek is nog weinig bekend in Vlaanderen, maar sluit aan bij kansen om kringlopen op bedrijfsniveau te sluiten en nuttige stromen binnen de eigen werking in te zetten.
Het project heeft als hoofddoel de introductie en praktijkvalidatie van de biomeilertechniek als meerwaarde voor de bedrijfsvoering van serretelers. De focus ligt op serretelers die op bedrijfsniveau hun (houtige) gewasresten willen valoriseren en de bekomen compost, warmte en/of CO2 kunnen gebruiken voor hun serreteelten.
De compost kan onder meer gebruikt worden als gedeeltelijke veenvervanger bij substraatteelten. De warmte die vrijkomt bij het composteringsproces kan worden ingezet als warmtebron in de serres. Daarnaast wordt onderzocht hoe de CO2 die tijdens de compostering vrijkomt, kan worden afgevangen en gebruikt als klimaatneutrale en warmtevraagonafhankelijke bron van CO2.
Het project wordt uitgevoerd via zes werkpakketten:
- Karakterisatie van serreteler reststromen: reststromen worden geanalyseerd op onder meer C- en N-gehalte, vochtgehalte en porositeit of snippergrootte. Zo kan de geschikte verhouding en samenstelling voor compostering in de biomeiler worden bepaald.
- Opbouw van biomeilers bij de betrokken serretelers: tijdens het project worden vier testbiomeilers opgebouwd.
- Opvolgen van composteringsproces, warmte- en CO2-productie: de biomeilers worden opgevolgd met temperatuur- en vochtsensoren. Ook de hoeveelheid geproduceerde en gevaloriseerde warmte en de hoeveelheid en zuiverheid van de CO2 worden opgevolgd.
- Kwaliteit van biomeilercompost en zuiverheid van geproduceerde CO2: de compostkwaliteit wordt na afbraak van de biomeiler vergeleken met commercieel beschikbare compost. Daarnaast wordt de gassamenstelling bemonsterd en geanalyseerd.
- Kosten-batenanalyse: voor het gebruik van het biomeilersysteem op locatie bij twee serretelers wordt een kosten-batenanalyse gemaakt. Het resultaat wordt samengevat in een Excel-rekentool. Deze tool kan ingezet worden door geïnteresseerde partijen om na te gaan of het bouwen van een bedrijfseigen biomeiler een rendabele manier is om te komen tot een meer circulaire landbouwpraktijk.
- Disseminatie en communicatie
De resultaten worden bekendgemaakt via:
- presentaties van de projectresultaten op geleide bezoeken van Proefcentrum Hoogstraten;
- demonstraties en bedrijfsbezoeken bij de twee biomeilerproeven;
- presentaties op technische comités paprika en tomatenteelt, studiekringen van Boerenbond en andere evenementen;
België