Bedrijven met weidedieren (waaronder schapen, geiten en herten) worden geconfronteerd met een toenemend risico op uitbraken van infectieuze dierziekten. Recente en opkomende dreigingen zoals blauwtong en epizoötische hemorragische ziekte (EHD) tonen aan dat internationale mobiliteit, klimaatverandering en vectorverspreiding de epidemiologische situatie sterk beïnvloeden. Daarnaast moet de sector zich ook voorbereiden op nieuwe ziekten zoals peste des petits ruminants en schapen- en geitenpokken die momenteel al circuleren in Zuid-Oost Europa. Tot slot blijven ook endemische aandoeningen en enkele belangrijke zoönosen aandachtspunten.
Uitbraken veroorzaken diergezondheids- en welzijnsproblemen, economische schade, productieverliezen, extra behandelingskosten en reputatieschade. Tegelijk staat de sector onder druk om het gebruik van antibiotica verder te reduceren en antimicrobiële resistentie tegen te gaan. Preventieve gezondheidszorg, met nadruk op bioveiligheid, vaccinatiemanagement, bedrijfsmanagement en vroegdetectie, vormt daarom een belangrijke hefboom voor een toekomstgerichte en weerbare sector. In de praktijk worden bioveiligheidsmaatregelen, zoals toegangsbeperking, quarantaine bij aankoop, bedrijfskledij, ontsmettingsvoorzieningen, ongediertebestrijding, vaccinatiestrategieën en gestructureerde monitoring, op bedrijven met weidedieren echter niet altijd systematisch of geïntegreerd toegepast.
Dit demonstratieproject toont, via voorbeeldbedrijven en interactieve kennisverspreiding, een geïntegreerde en haalbare aanpak voor preventieve gezondheidszorg bij schapen, geiten en herten aan.
De doelstelling is het ondersteunen van houders van kleine herkauwers bij het structureel implementeren van preventieve gezondheidszorg, met als resultaat minder ziekte-insleep en -verspreiding, betere bedrijfscontinuïteit, sterker dierenwelzijn en een daling van de nood aan curatieve (antibiotische) interventies. Het project zet in op het verhogen van het bioveiligheidsniveau, doordacht vaccinatiemanagement, verantwoord antibioticagebruik binnen het One Health-kader en vroegdetectie.
- WP1 – Coördinatie en administratieve opvolging
- WP2 – Inventarisatie en kennisdeling: er worden drie geografisch gespreide discussiemomenten georganiseerd om praktijkvragen, knelpunten en bestaande praktijken rond bioveiligheid en vaccinatie in kaart te brengen.
- WP3 – Demonstratiebedrijven: twintig voorbeeldbedrijven uit de schapen-, geiten- en hertenhouderij worden geselecteerd. Per bedrijf worden bioveiligheid en preventieve gezondheidszorg geëvalueerd, verbeterpunten besproken en praktijkvoorbeelden verzameld. De bedrijven engageren zich om de voorgestelde verbeterpunten zichtbaar toe te passen, zodat concrete vóór/na-situaties kunnen worden gedemonstreerd tijdens infosessies, praktijkdag en in communicatiemateriaal.
- WP4 – Workshops: drie interactieve workshops behandelen ziektemanagement, vaccinatiebeleid en verantwoord antibioticagebruik vanuit concrete bedrijfssituaties.
- WP5 – Infosessies bioveiligheid: op drie locaties in Vlaanderen worden infosessies georganiseerd over interne en externe bioveiligheid, quarantaine, bezoekersbeheer, vectorbeheersing, ongediertebestrijding en preventie van insleep.
- WP6 – Praktijkdag: aan het einde van het project wordt een praktijkdag georganiseerd met demonstratiestanden, korte themablokken, getuigenissen van demonstratiebedrijven, lancering van de digitale praktijkgids en uitreiking van de bioveiligheidsaward.
- WP7 – Communicatie
De resultaten worden gedeeld via discussiemomenten, demonstratiebedrijven, workshops, infosessies, webinars, podcasts, één praktijkdag en een digitale praktijkgids.