Inrichting van de voormalige dorpsschool Vlissegem als gemeenschapslokaal

Programmaperiode
Projecten GLB Strategisch Plan (programmaperiode 2023 - 2027) en Europese projecten
Maatregel
LEADER - reguliere projecten
Thema
Leefbare en levendige dorpen
Provincie
West-Vlaanderen
Lokale Actiegroep
Noord-West-Vlaanderen
Beginjaar
2026
Projectkost
€200.000,00
Promotor
Gemeente De Haan
Periode
-
Situering

De oude school in Vlissegem is een identiteitsdrager voor het dorp, bepaalt mee de ruimtelijke en sociale identiteit van Vlissegem en is een essentieel onderdeel van het dorpsweefsel. De school had niet alleen een essentiële functie in het dorp maar was ook een sterke gangmaker voor de sociale cohesie en de ontmoetingskansen in Vlissegem. Er was dan ook protest enkele jaren geleden toen de schoolfunctie moest opgeheven worden.

Het gebouw is vastgesteld bouwkundig erfgoed en vormt een beeldbepalend element voor het dorp, al valt het net buiten het beschermd dorpsgezicht. Het dateert van 1880 met een uitbreiding (zaaltje) gebouwd in 1956. De tuin achteraan paalt aan de dorpsweide, beschermd als dorpsgezicht. Ten westen van de tuinmuur vertrekt een voetweg die leidt door de dorpsweide naar het kerkhof.

Bovenstaande elementen tonen aan dat het essentieel is om zowel het gebouw als de functie voor de gemeenschap te behouden. Daarom heeft het gemeentebestuur het gebouw recent aangekocht.

De bouwfysische toestand van het pand en de inrichting zijn echter sterk verouderd, een renovatie dringt zich op om het gebouw leefbaar te maken, zoveel mogelijk aan te passen aan de huidige energienormen en geschikt te maken als dorpshuis.

Verschillende elementen en opportuniteiten, aangegeven door de dagdagelijkse praktijk in Vlissegem en via contacten met de lokale gemeenschap geven het volgende beeld:

Vlissegem, deelgemeente van De Haan, is een dorp dat leeft. Zo organiseren vrijwilligers allerlei zaken voor de plaatselijke gemeenschap. Hoogtepunt, of beter “kapstok” is de plaatselijke kermis. In juni 2025 bv organiseerde de plaatselijke werkgroep activiteiten voor de kinderen (wedstrijd met loopfietsjes voor de kleinsten, loopwedstrijd per leeftijdscategorie, mobiele kinderboerderij, schmink; optredens voor kinderen…). De opbrengst ging dit jaar naar Kom op Tegen Kanker. Daartoe werd een van de vroeger dorpscafés (“De Meiboom”) uitgebaat als pop up café en was er een kippenfestijn voor 250 mensen. Voor veel van die activiteiten wordt de site van de voormalige school gebruikt. Na de herinrichting kan de werkgroep in de school een vaste stek krijgen.

Tegen de voorgevel van het schoolgebouw woont een grote zwaluwkolonie, met een 15-tal nesten. Het is de bedoeling die te behouden. Daar zijn wel extra ingrepen voor nodig: nestkasten plaatsen, opvang voor uitwerpselen monteren…

Achter het schoolgebouw bevindt zich een grasstrook. Vroeger was er hier een moestuin van de zusters van de H. Kindsheid Ardooie, die het klooster en de school runden. Die tuin kan in ere worden hersteld en voor biologisch tuinieren gebruikt worden voor inwoners die zelf geen moestuin hebben. Zo wordt er tegemoet gekomen aan de vraag van de bevolking, krijgt ook de tuin een functie voor de gemeenschap en wordt de tuin onderhouden door de bevolking .
De gemeente heeft in andere deelgemeenten of wijken al moestuinen (Wenduine, Lindenhof) en zal er dan ook één hebben in Vlissegem.

Het is de bedoeling aan de hand van verschillende activiteiten (moestuinieren, gezelschapsspelen, vergaderingen…) een hechte gemeenschap te smeden die ook verantwoordelijkheid neemt in het beheren en onderhouden van het gebouw en van de site.

Het gebouw biedt zeker ook plaats aan verenigingen die een lokaal nodig hebben. Een voorbeeld is de Koninklijke Harmonie St.-Cecilia van De Haan, met leden ook van Vlissegem, die een nieuw repetitielokaal zoekt. De huidige locatie, in de gebouwen van de Technische Dienst, is te krap en heeft een slechte akoestiek . De harmonie is vragende partij om in de school haar vaste stek te krijgen. De harmonie spant zich de laatste jaren bijzonder in om jongeren te betrekken, en dat lukt behoorlijk. Er zijn ook dwarsverbindingen met de gemeentelijke academie, die sinds enkele jaren onder de koepel van de erkende muziekacademie van Blankenberge werkt.

Een ander voorbeeld is de Coral Duikclub. Die club heeft nu een lokaal in de pastorie van Klemskerke, maar die site moet de komende tijd vrijgemaakt worden voor renovatie of verkoop.

Het gebouw biedt ook ruimte voor vergaderingen, cursussen (inwoners vroegen hier al naar) of ontmoeting van bejaarden (kop koffie drinken samen, kaarten …).

Ook de jeugdbewegingen zijn vragende partij om hier af en toe een activiteit te organiseren. Aanvankelijk waren ze vragende partij om hier hun vaste stek te maken, maar bij nader inzien is dat te ver van strand en bos. Maar af en toe een activiteit organiseren is zeker mogelijk.

Hoewel er in de buurt feestzalen zijn die particulieren kunnen afhuren, bestaat er bij een deel van de inwoners een vraag naar een meer betaalbare plek om bv een familiefeest, communie- of lentefeest te houden. Dat kon vroeger in de school en dat wordt dan opnieuw mogelijk in de toekomst. Bedoeling is om de sociale dienst van de gemeente De Haan ook nauw te betrekken bij bepaalde onderdelen van de werking.

De sociale inclusie zal dus op verschillende manieren worden bevorderd.

Doelstellingen

De belangrijkste doelstellingen van het project zijn de identiteit van Vlissegem en de sterke beeldkwaliteit behouden en de sociale cohesie binnen de plaatselijke gemeenschap versterken. Vorig jaar werd het dorpsschooltje gesloten en dat was uitgerekend een plek waar veel inwoners elkaar ontmoetten (ouders, grootouders…) aan de schoolpoort of ter gelegenheid van activiteiten die door of in de school werden georganiseerd. De directie en de leerkrachten leverden grote inspanningen om een levendige gemeenschap rond te school te bouwen.
Nu het dorpsschooltje gesloten is, valt die katalysator weg. Ook een tweede, afgeleide katalysator zal op korte termijn wegvallen: de buitenschoolse opvang “De Mallemolen”. Door het wegvallen van het dorpsschooltje en de eisen van het nieuwe BOA-decreet, dringt een herlocalisering van de buitenschoolse opvang zich op. Verhuizen dus, weg van Vlissegem dorp, naar De Haan centrum.
De “nieuwe” school kan de lacune in het sociale weefsel opvangen en de sociale cohesie versterken. De dorpsgemeenschap – jong en oud – is hier vragende partij voor en is opgetogen dat de gemeente de site kocht en aldus vermijdt dat alles wordt afgebroken en plaats moet ruimen voor de zoveelste verkaveling.

Uitvoering

Vlissegem

Projectpartners
Geestig Vlissegem - De Haan, Natuurpunt - De Haan, Harmonie St.-Cecilia - De Haan, Volkstuinen - De Haan, Duikclub Coral - De Haan, Heemkring "Tussen Noordee en Noordzee" - De Haan, Ferm Vlissegem - De Haan
Delen: