Kwaliteit en houdbaarheid van groenten zoals bloemkool, broccoli, Chinese kool en kropsla worden sterk beïnvloed door temperatuur, vochtigheid en logistieke keuzes in de volledige koudeketen. Telers hebben vandaag weinig inzicht in hoe oogst, verpakking, koeling en transport leiden tot kwaliteitsverlies en economische schade.
KQmodel 2.0 brengt daarom de volledige koudeketen in kaart: van oogst via de veiling tot de retailer. Het project combineert realistische koudeketentrajecten met kwaliteitsmetingen zoals kleur, bederf en ademhaling. Die gegevens worden geïntegreerd in een voorspellend model dat het effect van temperatuurtrajecten, verpakking, inkoeling en transport op productkwaliteit simuleert.
Zo moet het project telers en andere ketenpartners meer inzicht geven in kritieke punten van de koudeketen en hen ondersteunen bij onderbouwde beslissingen rond koeling, verpakking en transport. Verwacht resultaat is minder kwaliteitsverlies en voedselverspilling en een duurzaam, efficiënt instrument voor de sector.
De hoofddoelstelling is het ontwikkelen en valideren van een robuust, praktisch toepasbaar kwaliteitsmodel (KQmodel 2.0) dat landbouwers en ketenactoren helpt om kwaliteitsverlies van verse groenten in de koudeketen te verminderen.
Het model simuleert de impact van temperatuur, relatieve vochtigheid, verpakking, inkoelmethode en transportcondities op de houdbaarheid en kwaliteit van producten. Zo kunnen telers en ketenpartners beter inschatten hoe verschillende praktijken de productkwaliteit beïnvloeden en welke maatregelen het meest effectief zijn om kwaliteitsverlies te beperken.
Het eindresultaat is een gevalideerd beslissingsondersteunend instrument dat telers en ketenpartners helpt om onderbouwde keuzes te maken rond koeling, bewaring en logistiek.
Het project wordt uitgevoerd via vijf werkpakketten:
- Co-creatie met operationele groep en protocol voor analyse van de koudeketen: praktijkvragen worden geconcretiseerd, relevante koudeketentrajecten geselecteerd en een meetprotocol uitgewerkt. Partners worden getraind in het gebruik van temperatuursensoren.
- Praktijkmetingen in de koudeketen: realistische trajecten worden gemeten met dataloggers in oogstbakken. Daarbij worden temperatuur, relatieve vochtigheid, kerntemperatuur, logistieke parameters en productkwaliteit opgevolgd.
- Experimentele validatie en kwaliteitsmetingen: gemeten temperatuurtrajecten worden nagebootst onder gecontroleerde omstandigheden. Scenario’s zoals snelle of trage inkoeling, gekoeld of ongekoeld transport, verpakking en relatieve vochtigheid worden vergeleken.
- Ontwikkeling en validatie van het KQmodel 2.0: praktijkmetingen en experimentele data worden geïntegreerd in het model. Het model wordt gevalideerd en verfijnd zodat het landbouwers in staat kan stellen om de impact van logistieke keuzes te evalueren en beslissingen over transport, opslag en koeling te optimaliseren.
- Vertaling naar praktijk en kennisverspreiding: resultaten worden vertaald naar concrete beslissingsrichtlijnen en fiches voor telers, veilingen en andere ketenactoren. Ook de economische impact van verbeterde koudeketenstrategieën wordt geanalyseerd.
De resultaten worden verspreid via nieuwsbrieven, presentaties op studiedagen of sectorbijeenkomsten, praktijkgerichte artikels, een technisch/economisch rapport en beslissingskader, webinars, integratie in de adviesverlening van VCBT, een webpagina of online kennisfiche, sociale media en een studiedag.
België