Multifunctionele landschapsrand (deel2)

Programmaperiode
Projecten GLB Strategisch Plan (programmaperiode 2023 - 2027) en Europese projecten
Maatregel
LEADER - reguliere projecten
Thema
Biodiversiteit en landschapskwaliteit
Provincie
Limburg
Lokale Actiegroep
Maasland
Beginjaar
2025
Projectkost
€114.872,00
Promotor
REGIONAAL LANDSCHAP KEMPEN EN MAASLAND
Periode
-
Situering

Het project ‘Multifunctionele landschapsrand - deel 2’ (MLR-2) wil het landschap en de lokale gemeenschap grenzend aan het Nationaal Park Hoge Kempen multifunctioneel versterken. Grenzend aan het Nationaal Park werden 32 landschappelijke impulsgebieden (5716ha) aangewezen. Deze zijn gekenmerkt door een sterke verwevenheid van natuur, landbouw en recreatie. 12 hiervan, ca. 35% (1861ha) van deze impulsgebieden liggen in de Maaslandse gemeenten Dilsen-Stokkem, Maaseik, Maasmechelen en Lanaken. Via 4 gerichte programma’s willen we thematische impulsen geven aan het landschap voor en samen met alle gebruikers van het lokale landschap (groep 1: landbouwers/eigenaars/ondernemers, groep 2: toeristen/recreanten/omwonenden en groep 3: plant & dier).

Doelstellingen

Het project heeft 4 programma’s om invulling te geven aan 4 concrete doelstellingen (4 E's).

  • Doel 1: Creëren van een 'Ecologisch' landschap waarin landschapsontwikkeling (=uitbouw performant netwerk aan houtkanten), bijdraagt aan verhoging van de lokale biodiversiteit.
  • Doel 2: Creëren van een 'Energie'landschap waarin landschapsontwikkeling (=performant beheer van een netwerk aan houtkanten) en verantwoord gebruik van landschapsdiensten (bv: houtsnippers), als motor fungeert voor het valoriseren van biomassa ten behoeve van lokale energieproductie en -netwerken en/of grondverbetering voor akkers.
  • Doel 3: Creëren van een 'Erfgoed'landschap waarin landschapsontwikkeling (=aanplant en/of onderhoud van erfgoedbomen rondom hoeves, bakhuizen en/of klein historisch erfgoed .. ), bijdraagt aan de instandhouding van lokale erfgoedwaardes.
  • Doel 4: Creëren van een 'Economisch' landschap waarin landschapsontwikkeling bijdraagt aan een hogere belevingswaarde (=aanplanting van streekeigen beplanting, infrastructuurwerken voor de inrichting van hoeveportalen, lokale onthardingsacties, … ) en ontsluiting (=verbinden van lokale ondernemers met recreatieve netwerken) op het platteland.

Deze 3 doelen geven invulling aan de volgende prioriteiten en doelstellingen van de lokale ontwikkelingsstrategie van het LAG Kempen: 

Doel 1 (Ecologisch landschap) en Doel 3 (Erfgoedlandschap) zetten in op prioriteit 3: Biodiversiteit en landschapskwaliteit

  • De streekeigen cultuurlandschappen versterken en ontsluiten
  • Initiatieven rond waterinfiltratie, -buffering en -kwaliteit

Doel 2 (Energielandschap) zet in op prioriteit 1: Innovatieve en duurzame lokale landbouwproductie en -afzet, en valorisatie van biomassaresten

  • Verduurzamen en diversifiëren van de landbouwbedrijfsvoering
  • Lokale energieproductie en -netwerken

Doel 3: (Economisch landschap) zet in op prioriteit 2: Leefbare en levendige dorpen

  • Uitbouw van multifunctionele (ontmoetings-)plekken op het platteland
  • Bereikbare voorzieningen

De hoofddoelstelling van dit project is biodiversiteit en landschapsontwikkeling.

Naast de doelstellingen per actieprogramma heeft het project nog enkele algemene doelen die als een rode draad in het project worden meegenomen: 

  • In dit project wordt de rol van landbouwers als land'schaps'bouwers benadrukt. Landbouwers gebruiken niet alleen het lokale landschap voor hun bedrijfsvoering, maar ze maken het ook, en zijn motor voor landschapsdiensten die voortvloeien uit het landschap. Landschapsontwikkeling op het platteland heeft maar kans op slagen als het samen met, voor, en door landbouwers wordt ontwikkeld.
  • In de projectcommunicatie wordt de rol van ondernemers (lokale horeca, B&B, Hoevewinkels,..) als 'dienstverleners' op het platteland benadrukt. Ondernemers bieden allerlei diensten aan op het platteland waar recreanten en toeristen gebruik van kunnen maken.  
  • In de projectcommunicatie wordt de rol van hoeve eigenaars (met erfgoed op hun erf) als 'erfgoedbeschermers' benadrukt. Dit met als doel een vorm van streekfierheid te genereren op het platteland.
  • Dit project beslaat 35% van de landschappelijke impulsgebieden rondom het Nationaal Park Hoge Kempen, en wil daarom via dit project kennis en ervaringen opdoen rond lokale gemeenschapsvorming via landschapsontwikkeling toegepast op een selectie van impulsgebieden gelegen in de gemeenten Dilsen-Stokkem, Maaseik, Maasmechelen en Lanaken. De 'lessons learned' van dit project zullen in een latere fase worden geprojecteerd op de andere impulsgebieden van het Nationaal Park die nu niet gevat zijn in dit project of in het gelijknamige project LAG Kempen. In de themagroep Natuur en Ruimte van het Nationaal Park Hoge Kempen zal daarom speciale aandacht worden besteed aan kennisdeling met andere gemeentes over de resultaten van dit project. Ook zullen de 'lessons learned' op vlak van dit thema worden gedeeld met de andere net opgerichte Vlaamse Parken (3 andere Nationale Parken en algemeen parkenbureau).
  • Dit project geeft invulling aan hogere (lokale) beleidskaders. Zoals bv het beleidsplan Ruimte Limburg, gemeentelijke natuurrapporten, ... 

OPGELET: Dit project is verbonden met het gelijknamige project 'Multifunctionele landschapsrand Hoge Kempen' (LAG KEMPEN). de gemeenten van het Nationaal Park Hoge Kempen liggen deels in LAG Kempen en deels in LAG Maasland. Via dit project 'Multifunctionele landschapsrand, deel 2', willen we het project opschalen naar de hele landschapsrand rondom het Nationaal Park Hoge Kempen en dus uitbreiden met de Nationaal Park gemeenten die liggen in de LAG Maasland (Dilsen-Stokkem, Maaseik, Maasmechelen en Lanaken). In vergelijking met het project 'Multifunctionele landschapsrand Hoge Kempen' (goedgekeurd binnen LAG KEMPEN) gaat het hier niet meer over een dienstverleningsproject, maar over een investeringsproject. 

Uitvoering

Lanaken, Maasmechelen, Dilsen-Stokkem, Maaseik


 

Projectpartners
Boerennatuur Vlaanderen, Stad Maaseik, Stad Dilsen-Stokkem, Gemeente Maasmechelen, Gemeente Lanaken
Delen: