Natuurpunt beheert in het Leadergebied Hageland 60 natuurgebieden of -projecten. Zowat 300 actieve vrijwilligers zijn elke week, het jaar rond, wel ergens belangeloos aan het werk in één van de gebieden. Dankzij die inzet telt het Hageland heel wat robuuste natuurgebieden die één voor één pareltjes van biodiversiteit zijn. Alle gebieden zijn uniek en dus allemaal het bezoeken waard. Vrijwilligers van Natuurpunt beheren niet alleen de gebieden maar organiseren er geregeld ook wandelingen met een deskundige gids of de conservator van het natuurgebied. Met project “Op pad met een podcast in de Hagelandse Natuur.gebieden” willen we die kennis en ervaring op een permanente manier delen om zo nog meer mensen te laten genieten van de natuur.
We willen de formule van een podcast uitproberen in zes grote natuurgebieden die Natuurpunt Oost-Brabant in het Hageland beheert en die geografisch verspreid liggen in het werkgebied van Leader Hageland. De zes gebieden waarover een podcast zal gemaakt worden zijn:
- Aronst Hoek in Geetbets,
- De Paddepoel – Rozendaalbeekvallei in Glabbeek, Tienen,
- De Mene-Jordaan Vallei in Hoegaarden,
- Koebos in Lubbeek, Bierbeek,
- Demerbroeken in Aarschot, Scherpenheuvel-Zichem
-
Dassenaarde in Diest.
Meer gedetailleerde informatie over elk van de zes gebieden is te vinden in pdf-bestanden die als bijlage zijn bijgevoegd, samen met de gedetailleerde kaarten van de gebieden.
We kozen deze gebieden niet alleen omwille van hun intrinsieke natuurwaarden, maar ook omdat het grote robuuste gebieden zijn met goede wandelpaden, ze vlot bereikbaar zijn, en omdat ze allemaal – volledig of voor een stuk - deel uitmaken van de bewegwijzerde wandelroutes van Toerisme Vlaams-Brabant en dus een groot publiek bereiken. Samen zijn ze 1022 hectare groot.
Aronst Hoek met zijn 414 hectare is veruit het grootst en is ook naar Vlaamse normen een erg groot natuurgebied op de grens met Limburg. Ook de Demerbroeken, 256 hectare, is een zeer groot natuurgebied langs de Demer en is een belangrijk onderdeel van het Sigmaplan Demer. De Mene-Jordaanvallei is 161 hectare groot, Paddepoel-Rozendaalbeekvallei vormen samen een natuurgebied van 84 hectare. Dassenaarde is met 77 hectare iets kleiner. En Koebos met zijn 33 hectare is het kleine broertje in het gezelschap.
De zes gebieden liggen niet alleen verspreid over het Hageland zodat iedereen kortbij kan genieten van een natuurgebied. De zes gebieden vormen ook mooie staalkaart van wat het Hageland te bieden heeft wat betreft natuurwaarden en biodiversiteit en wat betreft ecosysteemdiensten.
De zes podcasts zullen dus niet alleen informatie geven over een specifiek gebied maar bieden samen ook een mooi coherent overzicht van de biodiversiteit in het werkgebied van Leader Hageland, de ecosysteemdiensten die ze bieden voor de hele regio en de toekomstsplannen voor meer veerkrachtige natuur in het Hageland.
De zes podcasts zullen een eigen herkenbare stijl hebben. Een verteller volgt een deskundige gids mee in het gebied en laat de luisteraar zo in een dertigtal minuten het gebied voelen, ruiken, horen en kennen aan de hand van volgende ingrediënten:
- Korte schets van het gebied en de ontstaansgeschiedenis
- Voorstelling van de meest opvallende fauna en flora
- Een expert (prof. Patrick Willems , prof.Patrick Meire, Kris Decleer van Inbo, Maarten Van Aert van VMM of Annelies Jacobs van NP, ) komt in het gebied uitleg geven over de specifieke ecosysteemdiensten van het gebied. (een korte bio van deze experten is in bijlage toegevoegd)
- Samenwerking met landbouwers in het gebied, aan de hand van een getuigenis
- Getuigenis van een oudere inwoner die kan vertellen over hoe het gebied er in zijn jeugd uitzag. Op die manier willen we aandacht vragen voor het fenomeen van shifting baseline. Onze kijk op de natuur is vaak beperkt tot de herinneringen van 1 tot maximum twee generaties. Hiervoor zullen we beroep doen op de plaatselijke heemkundige kringen die in de betrokken gemeenten actief zijn.
- Tips om het gebied nog beter te leren kennen. Wanneer en waar kan je welke bijzondere planten of dieren spotten
- Geluiden van dieren die je in het natuurgebied kan waarnemen
- Toekomstplannen voor het gebied
- Oproep om mee te helpen bij het beheer van het gebied.
Mensen laten genieten van natuur en informeren over natuur om zo het draagvlak voor natuur te vergroten is altijd een van de belangrijkste doelstellingen geweest van Natuurpunt. In het Hageland alleen al organiseren we daarom jaarlijks enkele honderden geleide wandelingen, geven we zelf een even ruim aantal lezingen of nodigen we daarvoor experten uit en we pakken in de regio uit met enkele tientallen grote publieksevenementen zoals bijvoorbeeld Walk for Nature, de Big Jump, De dag van de Gors,…
Met project “Op pad met een podcast in de Hagelandse Natuur.gebieden” willen we die interne en externe kennis en ervaring nog meer klantgericht delen. Podcasts zijn dan een uitgelezen medium. Volgens de meest recente cijfers van Statistiek Vlaanderen heeft 88 procent van de Vlamingen een smartphone op zak. Jongeren scoren nog hoger. Podcasts zijn samen met het smartphonegebruik op zeer korte tijd van niche tot alledaags medium uitgegroeid. Volgens de CIM-cijfers is het vooral de leeftijdsgroep tussen 20 en 40 jaar die zeer geregeld podcasts beluistert.
Met de productie van zes kwalitatief hoogstaande podcasts over onze natuurgebieden willen we inspelen op dat nieuw mediagebruik en willen we de jonge actieve bevolkingsgroep tussen 20 en 40 jaar beter bereiken. Podcasts zijn bij uitstek geschikt om mensen met een druk beroeps- en gezinsleven te informeren. Niets zo eenvoudig als een podcast downloaden om tijdens een autorit, een wandeling, een middagpauze te beluisteren en je zo te informeren.
Podcasts zijn bovendien een uitstekend medium om mensen diepgaand te informeren. Ze kunnen door een slimme afwisseling van woord, muziek, achtergrondgeluiden… de aandacht makkelijk meer dan een half uur vasthouden. In deze tijden van hapklare infotainment is dat voor wie meer diepgaand wil informeren, een luxe.
Kortom we willen als natuurvereniging dit nieuwe medium gebruiken om onze doelgroep te verruimen en te verjongen. Podcasts kunnen helpen om de drempel om een natuurgebied te bezoeken en ervan te genieten, nog verlagen. Met behulp van een QR-code kan je de podcast – thuis of bij een vertrekpunt van een natuurgebied –downloaden en in een handomdraai hebben geïnteresseerden een eigen persoonlijke gids, op het moment dat ze dat zelf willen. Hoe meer mensen we kunnen laten kennismaken met onze gebieden, hoe beter. Want natuurgebieden van Natuurpunt zijn van en voor de gemeenschap. Ze zijn het werk van vele vrijwilligers, ze zijn kunnen uitbreiden dankzij geld van giften, legaten, sponsoractiviteiten en overheden. Elke bezoeker meer, maakt elke vrijwilliger meer trots op zijn of haar werk in het gebied. Nieuwe bezoekers worden soms zelf nieuwe vrijwilligers en dat versterkt dan weer de sociale cohesie in de buurt van alle natuurgebieden. Recent onderzoek toont ook aan dat natuur positieve gezondheidseffecten heeft. Niet alleen voor wie er in de nabijheid woont, maar ook voor wie er geregeld een keertje komt wandelen.
Tegelijk willen we met de informatieve podcasts mensen uit het Hageland (en bezoekers van de streek) correct informeren over het belang van natuur in hun onmiddellijke leefomgeving. Met de bedoeling om het draagvlak voor natuur nog te vergroten. En tegelijk willen we de polarisatie tussen natuur en landbouw doorbreken. In elk van de gebieden die in de podcasts aan bod komen werken we samen met landbouwers. In de podcasts zal dieper worden ingegaan hoe landbouwers betrokken worden bij de beheerwerken in de natuurgebieden en wat de win-win is voor beide partijen. Landbouwers kunnen daar eventueel over getuigen. Buurtbewoners kunnen dan weer getuigen over hoe ze de natuur in hun onmiddellijke buurt hebben zien evolueren (shifting baseline)
Elke podcast zal inzoomen op bijzondere soorten die er voorkomen en welke ecosysteemdiensten het gebied levert. Zo zal er bijvoorbeeld in de podcast over Aronst Hoek aandacht zijn voor de ingrepen die er met steun van de provincie Vlaams-Brabant gebeuren om het leefgebied van de wulp, een ernstig bedreigde steltloper, te verbeteren. In de podcast over de Demerbroeken krijgt de luisteraar ongetwijfeld uitleg over het ambitieuze hermeanderingsproject dat daar in het kader van het Sigmaplan vorm krijgt. In de Paddepoel is er het vernattingsproject dat een antwoord moet bieden op de problemen van wateroverlast in de regio en tegelijk ten goede komt aan de biodiversiteit van het gebied. In Dassenaarde worden dan weer met Europese steun heidegebieden en eikenberkenbossen hersteld. In de Mene-Jordaanvallei met zijn uitzonderlijk mooi landschap zal de podcastluisteraar kennismaken met de geelgors en grauwe gors die daar opnieuw een geschikt leefgebied hebben gevonden. In Koebos wordt het mysterie van vele maretakken opgehelderd. Deze enkele voorbeelden tonen hopelijk aan dat de zes podcasts een boeiende audiotrip opleveren doorheen het Hageland met zijn nog altijd uitzonderlijke biodiversiteit en landschapskwaliteit.
Scherpenheuvel-Zichem, Lubbeek, Hoegaarden, Diest, Aarschot, Tienen, Bierbeek, Geetbets, Glabbeek
Provincieplein 1
3010 Leuven
België