Het tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) werd in 2021 voor het eerst geïdentificeerd in de Vlaamse tomatenteelt. Het virus vormt een ernstige bedreiging voor tomatentelers met zware economische schade door onverkoopbare vruchten, plantsterfte en het vroegtijdig ruimen van teelten.
Sinds eind 2022 zijn er tomatenrassen met resistentie tegen ToBRFV beschikbaar. Die rassen bieden perspectief, maar de resistentie blijkt in de praktijk niet altijd voldoende effectief. In resistente rassen kunnen nog symptomen optreden, onder meer bij hoge virusdruk of onder invloed van stressfactoren. Telers beschikken over te weinig objectieve informatie over resistente rassen in relatie virusgedrag, verspreiding, symptoomexpressie en impact van plantstress.
Het project wil wetenschappelijk onderbouwde en praktijkgerichte handvaten ontwikkelen voor het telen met resistente rassen onder ToBRFV-druk. Zo kunnen telers beter gefundeerde beslissingen nemen over rassenkeuze, teeltstrategie, symptoombeheersing en teeltwissel.
Concreet wil het project de effectiviteit en het werkingsmechanisme van resistente rassen objectief evalueren, inzicht verwerven in de oorzaken van symptoomexpressie, strategieën ontwikkelen om economische schade bij infectie te beperken en praktisch haalbare oplossingen uitwerken om herbesmetting bij teeltwissel te vermijden.
Door telers, zaadhuizen, adviseurs, onderzoekers en andere ketenpartners samen praktijkcases te laten analyseren, wil het project evolueren van ervaringsgestuurde naar data-onderbouwde besluitvorming.
Het project wordt uitgevoerd in vijf werkpakketten:
- Collectieve kennisuitwisseling via een werkgroep met telers en een stuurgroep met onder meer zaadhuizen en adviseurs;
- Evaluatie van resistente rassen: dit bestaat uit preventieve monitoring en opvolging van resistente rassen op teeltlocaties met risico op ToBRFV;
- Reduceren van symptomen: Wanneer een infectie optreedt en de teler beslist om (beperkt) verder te telen, worden genomen maatregelen systematisch opgevolgd en geëvalueerd op hun effectiviteit in het beperken van symptoomuitdrukking en economische schade.
- Preventie van toekomstige uitbraken: verdere verfijning van reinigings- en ontsmettingsprotocollen
- Disseminatie en kennisverspreiding via telersvergaderingen, vakpers, nieuwsbrieven en digitale communicatie.
De resultaten worden verspreid via:
- presentaties op teler- en sectorbijeenkomsten;
- nieuwsbrieven
- artikels in vakbladen
- een webinar op het einde van het project.
België