Achtergrond en probleemstelling
Mobiliteit vormt een grote uitdaging voor rolstoelgebruikers, vooral in landelijke gebieden met beperkt openbaar vervoer. Aangepast vervoer is schaars en duur. CM deed reeds ervaring op met rolstoeltoegankelijke deelwagens in Oostende en Roeselare (2017-2025). Na analyse bleek deze aanpak echter niet duurzaam door hoge operationele kosten, beperkte toegankelijkheid (enkel kantooruren en sleutelkluizen) en sterke afhankelijkheid van subsidies door CM.
Vanuit deze analyse ontstond een samenwerking met COOPstroom, waarbij elke partij zijn expertise inzet:
- CM neemt eigenaarschap van de elektrische wagens (aankoop, verzekering, herstellingen, communicatie naar doelgroep en instructiemateriaal).
- COOPstroom verzorgt volledige operationele uitbating (onderhoud/carwash kosten worden gefactureerd aan CM). Door deze deelwagens ook voor regulier gebruik aan te bieden, worden extra kilometers en inkomsten gegenereerd, passend binnen een inclusieve mobiliteitsvisie.
Het project heeft als doel een duurzaam en toegankelijk elektrische deelwagensysteem te ontwikkelen voor rolstoelgebruikers in West-Vlaanderen, waarbij mobiliteit, zelfstandigheid en inclusie centraal staan. CM investeert in 2025 in West-Vlaanderen reeds in 4 rolstoeltoegankelijke elektrische deelwagens in Kortrijk, Oostende, Roeselare en Brugge. De uitrol in de steden is voorzien voor het najaar van 2025. Door via Leader subsidies ook in landelijke gebieden uit te rollen, willen we de nabijheid en dus toegankelijkheid van dit aanbod sterk verhogen. De deeleconomie komt momenteel ook in landelijke gebieden op. Zeker in Noord West-Vlaanderen staat onze partner COOPstroom steeds sterker en dit vaak in cocreatie met lokale besturen. Met dit project willen we evolueren richting een inclusief aanbod in Noord West-Vlaanderen. Met de opgedane ervaringen in dit project hopen we na positieve evaluatie ook in andere LEADER gebieden in West-Vlaanderen uit te rollen.
De voornaamste doelstellingen zijn:
- Vergroten van mobiliteit en inclusie in landelijke gebieden
Rolstoelgebruikers in regio’s met beperkt openbaar vervoer toegang geven tot elektrische deelwagens.
Implementatie van een digitaal platform waarmee rolstoelgebruikers en hun mantelzorgers eenvoudig een wagen kunnen reserveren en openen via een app. - Vergroten van de beschikbaarheid van het totaalaanbod rolstoeltoegankelijke elektrische deelwagens in Noord West-Vlaanderen, waardoor het aanbod verbetert en gebruiksgemak stijgt.
Dit aanbod is een mooie aanvulling op bestaande initiatieven op rolwagenvervoer en biedt financieel aantrekkelijke mobiliteitsoplossing die meer vrijheid biedt en personen in een rolstoel minder afhankelijk maakt van een externe planning. Men kiest zelf hoe lang men de wagen reserveert, wanneer men vertrekt en of men al dan niet een tijdsslot bij reserveert zoals dat bij reguliere deelwagens ook kan. - (Financiële) duurzaamheid en schaalbaarheid
Streven naar een op zelfvoorzienend businessmodel, waarbij het wagengebruik wordt geoptimaliseerd. Door de wagens ook in te schakelen voor niet rolwagenvervoer willen we het aantal gerealiseerde kilometers sterk verhogen om meer inkomsten te genereren. Rolwagengebruikers en niet-rolwagengebruikers die een deelwagen delen is echte inclusie.
Dankzij de steun van Leader in de opstart, kan dit project ook lang na de projectduur blijven bestaan. Aangepaste elektrische deelwagens uitrollen in de opmars van deeleconomie in landelijke gebieden is een uitdaging en de LEADER subsidies geven hierbij de nodige rugdekking. Elektrische wagens zijn duurzaam en gaan lange tijd mee met beperkte onderhoud en slijtagekosten. De impact van deze subsidie zal nog lang na de looptijd van 3 jaar nazinderen. COOPstroom hanteert bijvoorbeeld 12 jaar looptijd voor hun elektrische deelwagens. - Verminderen van operationele kosten en verhogen van efficiëntie door digitalisering en optimalisatie van wagenbeheer.
- Vergroten van de maatschappelijke impact
Een betaalbare mobiliteitsoplossing voor personen met een beperking: Een marktconform en nabij aanbod aan marktconforme tarieven. - Verbetert de toegang tot sociale activiteiten, werk en zorgvoorzieningen, wat leidt tot een hogere levenskwaliteit en participatie in de samenleving.
- Samenwerking met strategische partners: Samana, Okra, Gezonde buurt, Beweging.net, Helpper, Hoplr, Welbi, … om dit aanbod kenbaar te maken en in te zetten voor (informeel) vrijwilligerswerk.
- Betrekken van woonzorgcentra, sociale voorzieningen hun vrijwilligers en netwerk om een bredere doelgroep te bedienen. De wagens worden nabij woonzorgcentra of sociale voorzieningen gelokaliseerd om het gebruik en de impact van dit project te verhogen.
Elektrificatie van de vloot om de CO2-uitstoot te verminderen en bij te dragen aan een duurzamer mobiliteitsaanbod.
Dit project draagt bij aan een toekomstbestendige mobiliteitsoplossing voor rolstoelgebruikers en hun omgeving, waarbij technologie en samenwerking worden ingezet om toegankelijkheid en inclusie te bevorderen. In een ideaal scenario is een tussenkomst van Leader en/of CM in de toekomst niet meer vereist in een inclusieve deelmobiliteit.
Blankenberge, Sijsele, Eernegem, Beernem
Streekhuis kasteel Tillegem, Tillegemstraat 81
8200 Sint-Michiels Brugge
België