Ruimtevaarders, impulsen voor ruimte-actoren in het Waasland

Het project 'Ruimtevaarders' richt zich op het creëren van nieuwe mogelijkheden voor cultuur en verbinding in het Waasland door tijdelijk gebruik van leegstaande of onderbenutte ruimtes. Door samenwerking tussen ruimte-eigenaren, lokale besturen, verenigingen en creatieve actoren wordt leegstand een kans voor gemeenschapsopbouw en lokale innovatie. Het project is opgebouwd rond 5 kernpijlers die inspelen op de behoeften van dorpen, bewoners, landbouwbedrijven en cultuurorganisaties. De vijf pijlers zijn:

1. Ondersteuning en impulsen voor ruimte-actoren
   Ruimtevaarders wil ruimte-actoren zoals landbouwbedrijven, ondernemers, lokale verenigingen of jongeren ondersteunen door hen tools en middelen te geven om tijdelijke invulling van leegstaande ruimtes mogelijk te maken. In het Waasland staan steeds meer panden zoals scholen, kerken en schuren leeg. Door deze tijdelijk in te richten als ontmoetings- of cultuurplek, ontstaat ruimte voor nieuwe initiatieven, ondernemerschap en gemeenschapsactiviteiten. Dit creëert meer ademruimte voor de dorpen en wijken, die vaak onder druk staan door het verdwijnen van voorzieningen.
   Een creatief en gedeeld ruimtegebruik kan eigenaars helpen hun eigendommen economisch rendabel te maken, bv door buiten het seizoen voorzieningen te verhuren als coworking-ruimte of atelier. Voor startende ondernemers, jongeren en kunstenaars biedt gedeeld gebruik een laagdrempelige manier om ideeën uit te testen en activiteiten te ontwikkelen zonder hoge opstartkosten. Zo dragen deze tijdelijke invullingen bij aan de leefbaarheid van de dorpen.
    
2. Regionaal netwerk van ruimte-actoren
   We starten in het Waasland een netwerk op van ruimte-aanbieders, lokale ambtenaren en creatieve actoren om kennis te delen over het gebruik van ruimtes voor gemeenschaps- en culturele doelen. We organiseren vormingsmomenten rond bv wetgeving, vergunningen en prijszetting om ruimte-actoren op weg helpt in het beheer van hun locaties. We brengen externe expertise en inspiratie binnen, we delen kennis en best practices, bv over het omgaan met leegstand, gedeeld gebruik. Dit netwerk verbindt diverse sectoren.
    
3. Pop-ups
   Op drie locaties in het Waasland worden tijdelijke ontmoetingsplaatsen opgezet voor/door bewoners, verenigingen, landbouwers, jongeren en/of culturele actoren. We richten deze voor de duur van het project in om lokale gemeenschappen nieuwe impulsen te geven. Met steun van het project en het gemeentebestuur, ontwikkelt de lokale ‘alliantie’ een divers programma dat inspeelt op de behoeften van de gemeenschap, met publieksactiviteiten zoals workshops, voorstellingen en infosessies. De pop-ups willen de mogelijkheden van de ruimte laten zien, sociale cohesie bevorderen en verbinding creëren tussen verschillende generaties. Bovendien versterken ze het bewustzijn rond het hergebruik van lokale ruimtes en creëren ze kansen voor verdere samenwerkingen.
    
4. Open Creatives Waasland (OCW)
   OCW is een digitaal platform dat wordt ontwikkeld om ruimtes voor cultuur en ontmoeting in kaart te brengen en te delen. Dit platform biedt een dynamisch overzicht van alle beschikbare ruimtes in de regio, met uitgebreide filtermogelijkheden zodat gebruikers eenvoudig een ruimte kunnen vinden die aan hun behoeften voldoet. Op het OCW-platform kunnen creatieve spelers en praktijken zich ook bekend maken.
   We organiseren 10 demonstraties van OCW (waarvan 1 in elke pop-up) om ruimte-eigenaren én creatieven te informeren over het platform. We moedigen hen aan om ruimtes toe te voegen en hun creatieve praktijk zichtbaar te maken, zodat OCW een levendige, virtuele ontmoetingsplaats wordt voor iedereen die ruimte zoekt of aanbiedt, of zijn creatieve praktijk wil zichtbaar maken Gebruikers vinden gemakkelijk gelijkgestemde partners, wat leidt tot duurzame, langdurige samenwerkingen in de regio.
    
5. Apotheose, Evaluatie & Verduurzaming
   Een regionale trefdag vormt de apotheose van het project. We delen er alle ervaringen en resultaten. We kijken terug op de realisaties van de pop-ups, bespreken de impact en leren van elkaars ervaringen. Deze inspiratiedag vindt plaats op een unieke locatie in het Waasland, vb herbestemde kerk of een andere bijzondere ruimte, en is bedoeld voor alle betrokkenen: de cultuur- en vrijetijdssector, landbouwers/ondernemers en lokale besturen.
   We evalueren en meten ook het succes van de pop-ups en het OCW-platform. Hoe kon het tijdelijk ruimtegebruik gemeenschapsvorming stimuleren en economische meerwaarde genereren? We bundelen de opgedane kennis in een draaiboek dat we aanbieden aan alle ruimte-actoren in het Waasland.
   Het draaiboek bevat praktische tips en een FAQ over het gebruik van alternatieve ruimtes voor cultuur & verbinding. Door deze info beschikbaar te stellen hopen we de impact van het project te verduurzamen. We bouwen OCW na afloop van het project verder uit om de gemeenschap en het ruimtegebruik in het Waasland blijvend te ondersteunen.