Genieten van de natuur is een basisrecht voor iedereen, ook voor mensen met een fysieke beperking. In Vlaanderen zijn er zowat 500.000 mensen met een fysieke beperking of verminderde mobiliteit. Een belangrijk deel van deze groep wenst ook om ten volle de natuur te kunnen beleven, wat geen evidentie is met een rolstoel.
In een recent onderzoek over de recreatieve verblijfstoerist in de Vlaamse regio’s uitgevoerd in 2023 door Westtoer komen natuur en landschap en de vele mogelijkheden om te wandelen nog maar eens als de belangrijkste troeven van de Vlaamse Ardennen naar boven.
Met een tevredenheidsgraad van 4,16/5 voor het aspect toegankelijkheid scoort de Vlaamse Ardennen goed maar minder dan het gemiddelde van de Vlaamse regio’s (4,20/5). Van alle aspecten over de tevredenheid van de verblijfstoerist in de Vlaamse regio’s, ligt deze voor de faciliteiten voor ouderen en personen met een beperking met een score van gemiddeld 3,51/5 het laagst. De Vlaamse Ardennen scoort met 3,25/5 onder dit gemiddelde nog beduidend lager. 12% van de bezoekers waren hierover ‘helemaal niet tevreden’.
Huidig aan toegankelijke routes in de VA is beperkt tot de Gaversfietsroute (TOV), de fietsroute van vzw ’t Sneukelwiel langs de Schelde in Oudenaarde en één rolstoelvriendelijke wandelroute in het provinciaal domein De Gavers in Geraardsbergen.
Tijd dus om het toegankelijke aanbod voor een bijzondere natuurbeleving in de Vlaamse Ardennen voor mensen met een fysieke beperking met ondersteuning van geschikte hulpmiddelen verder te ondersteunen.
- Ontwikkelen van een 6-tal nieuwe toegankelijke routes en een 2-tal boottochten voor mensen met een fysieke beperking om de natuur volop te kunnen beleven
- Voorzien in geschikte hulpmiddelen zijnde 3 offroad rolstoelwagens, 2 aangepaste fietsen en 3 packraftboten of elektrische riverbikes door de copromotoren die de rol opnemen als toegankelijke uitvalsbasis voor de route of boottocht op de Dender
- Waar mogelijk extra belevingselementen of comfort (rustplekken voor de duwers van de rolstoel) voorzien op de toegankelijke pleisterplekken (copromotoren) of langs de routes onderweg (TOV)
- Voorbereidingsfase opstarten voor het uitbouwen van een regionale deel- en/of uitleendienst waarbij de provinciale uitleendienst en de provinciale domeinen en erfgoedsites in de Vlaamse Ardennen worden betrokken om het aanbod aan geschikte hulpmiddelen verder te kunnen uitbreiden of in te zetten in de hele regio. De realisatie van de deel- en uitleendienst wordt als doelstelling niet gegarandeerd maar is gewenst. Overleg zal daarvoor gevoerd worden met de provincie, de provinciale uitleendienst en de provinciale domeinen, sites of centra in de regio
- Ontwikkelen van extra promotiemateriaal om het nieuwe toegankelijke aanbod met een extra waarde aan natuurbeleving doelgroepsgericht en doeltreffend te verspreiden en bekend te maken.
Extra doelstellingen op vlak van duurzaamheid:
Er zit ook een belangrijk duurzaam effect in dit project zowel op vlak van ecologische als sociale duurzaamheid:
- Ecologische duurzaamheid: Met dit project wensen we maximaal de natuur te vrijwaren. We testen de routes immers grondig uit én zoeken naar aangepaste en gepaste hulpmiddelen zoals offroad rolstoelen in plaats van verharde paden aan te leggen. Het project zorgt hierdoor voor een maximaal positief effect (eindelijk terug de natuur in) bij de doelgroep, en anderzijds voor een quasi onbestaand negatieve impact via bewegwijzerde paden in de natuur. Bovendien wordt niet in extra bewegwijzering voorzien omdat we de bestaande bewegwijzering van de knooppunten willen gebruiken wat de visuele vervuiling van het landschap en een overaanbod aan bewegwijzering voorkomt.
- Sociale duurzaamheid: De sociale duurzaamheid van het project zit ingebakken in de aard van het project omdat het tegemoet komt aan het thema ‘bevorderen van de sociale inclusie voor ouderen of mensen met een fysieke beperking of verminderde mobiliteit'. Bovendien maken veel van deze organisaties zoals De Kleppe, The Outsider en de provinciale sites in Ename en De Gavers deel uit van het netwerk ‘Iedereen verdient vakantie’ waardoor de huurgelden voor het gebruik van de geschikte hulpmiddelen gratis of aan verminderde prijzen worden aangeboden.
- Economische duurzaamheid: Het project mag zeker niet gezien worden als een lucratief project waar de copromotoren zich al rijk mogen noemen. Het tegendeel is eerder waar omdat zowel het verlaagde huurtarief (nog te bepalen) als het aantal verhuurbeurten te verwaarlozen valt met de investeringen en het werk voor opvolging en onderhoud. Maar investeren in natuurbeleving en gezondheid komt de economische duurzaamheid onrechtstreeks ten goede.
Geraardsbergen, Ronse, Brakel, Gavere
Charles De Kerchovelaan 189
9000 Gent
België