In 2010 werd het LEADER-project 'Steenuilen in de Vlaamse Ardennen' gelanceerd, met als voornaamste doel de toekomst van de steenuilpopulatie in de regio te verzekeren. Dit werd verwezenlijkt door middel van diverse acties, waaronder het plaatsen van 400 steenuilnestkasten op strategische locaties, het opzetten van een uitgebreid vrijwilligersnetwerk voor het plaatsen en onderhouden van nestkasten en monitoring, alsook een krachtige sensibiliseringscampagne met een brochure, een tentoonstelling en de succesvolle productie van het bier Steenuilke in samenwerking met lokale Brouwerij De Ryck uit Herzele. Na bijna 15 jaar is het vrijwilligersnetwerk echter vergrijsd en zijn veel nestkasten in verval geraakt. Het huidige project, genaamd 'Uilenspiegel', streeft ernaar onze inzet voor uilen te vernieuwen en uit te breiden. We richten ons niet alleen op de steenuil, maar ook op andere inheemse uilensoorten in ons werkgebied, waaronder de kerkuil, ransuil, bosuil en oehoe. Via grondig onderzoek, literatuurstudie van recente bevindingen en overleg met partnerorganisaties zoals lokale natuurverenigingen en uilenwerkgroepen, zullen we de huidige uilenpopulaties inventariseren en knelpunten identificeren die de groei van het uilenbestand belemmeren. Vervolgens zullen we op basis hiervan regiospecifieke maatregelen en beste praktijken ontwikkelen en implementeren om habitats en broedplaatsen te verbeteren.
Deze maatregelen omvatten onder andere het herstellen en aanpassen van bestaande uilennestkasten en het plaatsen van nieuwe nestkasten om uilen veilige nestgelegenheden te bieden. Een cruciaal aspect is de (her)activering en uitbreiding van het vrijwilligerswerk voor het plaatsen, onderhouden en monitoren van nestplaatsen. Daarnaast zal het gericht aanplanten van Kleine Landschapselementen (KLE's) via de basiswerking van RLVA bijdragen aan het verbeteren van het habitat door het stimuleren van prooidieren en het verhogen van het voedselaanbod. Naast praktische interventies op het terrein zetten we ons ook in voor kennisdeling, educatie en sensibilisatie. Dit omvat het vergroten van het bewustzijn van de lokale bevolking en bezoekers van de Vlaamse Ardennen over deze mysterieuze vogelsoorten, en het versterken van het draagvlak voor natuur- en landschapsbeheer. We zullen informatie verspreiden via de RLVA-website, sociale media-kanalen en de landschapskrant. Bovendien ontwikkelen we een lespakket voor scholen en creëren we een mobiele tentoonstelling om het verhaal van de uilen op een creatieve manier aan het publiek te presenteren. Tot slot zetten we in op de ontwikkeling van een nieuw streekproduct geïnspireerd op uilen, met als doel een breder publiek te bereiken en te betrekken bij het project. Dit zou bijvoorbeeld kunnen resulteren in een assortiment pralines in samenwerking met lokale chocolatiers uit de streek.
- Identificatie van Knelpunten en Inventarisatie van Uilenpopulaties: We zullen in samenwerking met partnerorganisaties, literatuurstudie en terreinwerk de belangrijkste knelpunten identificeren die de overleving en het gedijen van verschillende uilensoorten in ons werkingsgebied belemmeren. Tegelijkertijd streven we naar een uitgebreide inventarisatie van het uilenbestand, waarbij we vrijwilligerswerk, partnerorganisaties en terreinwerk betrekken.
- Herstellen, Aanpassen en Plaatsen van Uilennestkasten: We zullen bestaande uilennestkasten herstellen, aanpassen en nieuwe nestkasten plaatsen op strategische locaties. Deze actie heeft tot doel uilen veilige en predatorvrije nestgelegenheden te bieden en hun broedsucces te vergroten.
- Uitbreiding Vrijwilligerswerking: We streven naar de uitbreiding van de vrijwilligerswerking door het rekruteren en opleiden van nieuwe vrijwilligers die zich zullen inzetten voor het plaatsen, onderhouden en monitoren van nestplaatsen. Hierdoor vergroten we niet alleen de capaciteit van ons project, maar ook het draagvlak binnen de gemeenschap voor uilenbehoud.
- Verbetering van Habitat door Aanplant van KLE's: We zullen het habitat van verschillende uilensoorten verbeteren door de gerichte aanplanting van Kleine Landschapselementen (KLE's) via de basiswerking van RLVA. Dit omvat onder andere boomplantacties, het creëren van knotteams en het bevorderen van biodiversiteit in het landschap.
- Kennisdeling en Sensibilisatie via verschillende kanalen: We zullen informatie verspreiden via een aparte webpagina op de RLVA-website, met gedetailleerde informatie over elk van de uilensoorten in ons werkingsgebied en praktische tips voor burgers om hun leefgebied te verbeteren. Daarnaast zullen we actief zijn op sociale mediakanalen van RLVA en regelmatig artikelen publiceren in de landschapskrant om bewustzijn te vergroten. Ook gaan we de partners en gemeenten in ons werkingsgebied teksten en artikels aanreiken om via hun kanalen de communicatie te verspreiden.
- Educatie over Uilen: We zullen een interactieve lessenreeks ontwikkelen voor lagere scholen (8- 12 jaar), waarin kinderen op een boeiende manier kennismaken met uilen. Activiteiten zoals braakballen pluizen, soortenherkenning en het bouwen van nestkasten zullen bijdragen aan het vergroten van het begrip en enthousiasme voor natuurbehoud.
- Mobiele, Interactieve Tentoonstelling: Aan het einde van het project zal een mobiele, interactieve tentoonstelling worden opgesteld om het verhaal van de uilen, het project en de behaalde resultaten op een inspirerende en toegankelijke manier aan het publiek te presenteren. Door samen te werken met lokale organisaties en artiesten creëren we een ervaring die mensen blijvend zal bijblijven. Deze tentoonstelling kan rond gaan in ons volledig werkingsgebied.
- Ontwikkeling van een Nieuw Streekproduct: We zullen een nieuw streekproduct ontwikkelen rond het thema van de uilensoorten, zoals een assortiment uil-geïnspireerde pralines, om het publiek te betrekken bij het project en extra fondsen te genereren voor verdere activiteiten. Dit streefdoel draagt bij aan het vergroten van de betrokkenheid van de gemeenschap bij natuurbehoud en het stimuleren van lokale economische ontwikkeling.
Ninove, Erpe-Mere, Haaltert, Iddergem, Welle, Geraardsbergen, Sint-Lievens-Houte, Herzele, Lierde, Ronse, Zottegem, Zwalm, Brakel, Horebeke, Markedal, Kluisbergen, Oudenaarde, Wortegem-Petegem, Oosterzele, Gavere, Kruisem
Charles De Kerchovelaan 189
9000 Gent
België