Van herdenkingsregio naar een actieve vredesregio

Programmaperiode
Projecten GLB Strategisch Plan (programmaperiode 2023 - 2027) en Europese projecten
Maatregel
LEADER - reguliere projecten
Thema
Leefbare en levendige dorpen
Provincie
West-Vlaanderen
Lokale Actiegroep
Westhoek
Beginjaar
2025
Projectkost
€279.760,00
Promotor
Moeders Voor Vrede
Periode
-
Situering

Westhoek-Vredeshoek is een overlegplatform dat alle vredespelers in de Westhoek samenbrengt. Deze feitelijke vereniging, opgericht na de herdenkingen van 2014-2018, ontvangt projectmatige en personele steun van de provincie. Het doel is om de Westhoek niet alleen als herdenkingsplek, maar ook als een plek voor actuele vredesopbouw te positioneren. We willen de herinnering aan het verleden een toekomstgerichte dimensie geven: hoe behouden en bevorderen we de vrede, nu en in de toekomst?
We hebben vijf strategische doelstellingen opgesteld:

  • Iedereen vredesambassadeur
  • De Westhoek kernwapenvrij
  • Een gastvrije Westhoek
  • Aandacht voor mens en planeet
  • Bijdragen aan een geweldloze maatschappij

De afgelopen jaren hebben we mooie initiatieven gerealiseerd zoals het Vredeslicht, inleefreizen, jeugdkampen, exposities en het aanduiden van 18 vredesambassadeurs. Ook ondersteunen we ICAN en het Vredeseiken-project. De SWOT in bijlage toont aan dat dit niet altijd van een leien dakje loopt. Nog te veel zijn we in onze streek een ‘roepende in de woestijn’, een gezamenlijke werking botst op de limieten van de eigen capaciteiten van iedere partner, de tijdsgeest zit ons niet mee, we springen nog te veel van de hak op de tak. Een meer doordachte en vernieuwende aanpak dringt zich op. We willen onze missie ‘bottom up’ sterker verduurzamen door samen met regionale partners een regio brede vredesprogrammatie op te zetten. Het doel is om van ‘Iedereen vredesambassadeur’ een tastbare realiteit te maken, met concrete acties, waarbij jongeren ook een belangrijke rol spelen.

Moeders voor de Vrede vzw fungeert hierbij als aanvrager namens het platform. De organisatie is bereid een coördinerende en trekkersrol op zich te nemen in die project, ten voordele van de Westhoek. In lijn met de VN-agenda Summit for the Future en de oproep van de VN om jongeren te betrekken bij vredesopbouw en conflictpreventie, richten we ons op zowel de kleine als de grote vrede. Met een gevarieerd aanbod van lezingen, workshops, debatten, films, getuigenissen en rondetafelgesprekken willen we scholen en het middenveld in de hele regio wakker schudden voor onze missie. Centrale vraag: wat betekent de Westhoek als herdenkingsregio vandaag? En hoe kunnen we dit vertalen in concrete acties die hoop bieden en licht brengen waar het nodig is? In het voorjaar van 2026 plannen we een nationaal vredescongres om de humanitaire gemeenschap een stem te geven en te onderzoeken hoe we kunnen bijdragen aan de VN-agenda. We zoeken naar afstemming en versterking tussen het regionale en het nationale. Het valt bv. op hoeveel (ex-)Westhoekers actief zijn in de humanitaire gemeenschap van ons land. Welke spiegel houden zij ons voor? Hoe kunnen zij ons inspireren om samen een integraal vredesbeleid te ontwikkelen?

Doelstellingen

Het landschap van de Westhoek draagt de diepe wonden van de 'Groote Oorlog'. Deze littekens vormen de basis van een lange traditie van herdenking. De oproep tot 'nooit meer oorlog' en het verwerpen van geweld is verankerd in elk monument en elke grafsteen. Maar vandaag staat deze roep zwaar onder druk. De taal van geweld overheerst wereldwijd steeds vaker de taal van dialoog. Het recht van de sterkste ondermijnt op veel plekken in de wereld de internationale rechtsorde en mensenrechten. Hoe gaat deze herdenkingsplaats om met deze wereldwijde tragedie? Hoe geven we de stem van het woord en de dialoog weer de plaats die het verdient in het publieke debat? Van herdenkingsplek naar actieve vredesregio: dat is de kernmissie van Westhoek-Vredeshoek: iedereen vredesambassadeur!

Het project stelt 3 strategische doelen voorop die we in volgende resultaten willen concretiseren:

  1. Het versterken, verbreden en verduurzamen van WHVH in de Westhoek.
    WHVH streeft er met dit project naar om haar werking verder te verspreiden en te verduurzamen in de 18 gemeenten van de Westhoek. Met de oproep 'Iedereen Vredesambassadeur' willen we aandacht vragen en het draagvlak vergroten voor conflictpreventie en vredesopbouw in de regio en ons land, zowel voor de ‘kleine’ (respect voor verschil) als voor de ‘grote’ vrede. Onze bijzondere aandacht gaat hierbij naar kinderen en jongeren. Deze prioriteit sluit goed aan bij de oproep van de VN-secretaris-generaal in het kader van de nieuwe vredesagenda, evenals bij de focus van organisaties zoals Moeders voor Vrede, partner van het platform.

Te bereiken resultaten zijn hier:

  • Sensibiliseren en informeren van de Westhoek inwoners, scholen en middenveld via een brede vredesprogrammatie over het belang van conflictpreventie en vredesopbouw en ieders rol in het handhaven van de ‘kleine vrede’ (vrede is een werkwoord), in samenwerking met o.a. Globelink en Avansa.
  • De oprichting van een burgerparlement, als permanent debatplatform rond actuele ‘oorlog en vrede’ problematieken en als megafoon voor de Westhoek als vredesregio. Dit parlement verzekert mee de lange termijn impact van het project.
  1. De missie van Westhoek-vredeshoek een boost geven: van herdenkingsregio tot actieve vredesregio.
    De missie van Westhoek- Vredeshoek, met name het herdenken omzetten in een krachtig, integraal, inspirerend en toekomstgericht vredesbeleid, willen we met dit project een boost geven. Naast het burgerparlement willen we éénmalig in 2026 een vredescongres opzetten, dat dient als katalysator voor een integrale vredesbenadering. Dit congres brengt alle positieve krachten in ons land en de regio samen op het gebied van vredesopbouw en conflictpreventie. Het doel is om een gezamenlijk statement te maken tav. recente ontwikkelingen inzake de internationale rechtsorde, mensenrechten, en vredesopbouw, en om haalbare beleidsaanbevelingen te formuleren. Noem het een ‘staten generaal’ van de humanitaire gemeenschap. Deze tweede doelstelling situeert zich vooral op het beleidsniveau. Hierbij wordt voortgebouwd op de resultaten van eerdere initiatieven, zoals de internationale conferentie #WomenPeaceTable, georganiseerd door Moeders voor Vrede, die de rol van vrouwen in conflictgebieden benadrukt en ook de VN ‘summit of the future’. Graag merken we op dat heel wat Westhoekers een prominente rol opnemen in de humanitaire gemeenschap van ons land. Laten we hen hier ook een stem geven.

Te bereiken resultaten zijn hier:

  • De organisatie van een vredescongres in 2026 met een gezamenlijk statement en beleidsaanbevelingen door de humanitaire gemeenschap, als hefboom voor een actief vredesbeleid.
  • Een geactualiseerd vredesmanifest voor Westhoek-Vredeshoek, gedragen door de 18 gemeentebesturen en het burgerparlement, welke bijdraagt aan de dynamische identiteitsvorming van de Westhoek.
  1. De Westhoek als actieve vredesregio op de kaart zetten.
    Het derde doel van al deze inspanningen is om de Westhoek op de kaart te zetten als een actieve vredesregio, zowel nationaal als internationaal. Als herdenkingsregio is het al genoegzaam gekend. Door het bundelen van alle positieve krachten en het verankeren van vredesinitiatieven in de lokale gemeenschappen, wil Westhoek-Vredeshoek bijdragen aan een integraal en geïntegreerd vredesbeleid op alle niveaus (gemeentelijk, regionaal, nationaal en internationaal), waarin conflictpreventie en vredesopbouw centraal staan.

Te bereiken resultaten zijn hier:

  • WHVH wil een erkende en gewaardeerde gesprekspartner zijn op zowel gemeentelijk, regionaal, vlaams en federaal niveau. Om deze doelstelling echt haalbaar te maken valt het platform WHVH terug op de expertise van Moeders voor Vrede en Avansa.  Beiden hebben de kennis om op een realistische manier deze doelstellingen na te streven. Waar nodig doen we beroep op externe expertise om nieuwe methodieken, vanuit een mondiale en duurzame invalshoek, te ontwikkelen.
Uitvoering

Diksmuide, Kortemark, Nieuwpoort, Veurne, Vleteren, Houthulst, Lo-Reninge, Koksijde, De Panne, Koekelare, Alveringem, Ieper, Langemark-Poelkapelle, Heuvelland, Wervik, Mesen, Poperinge, Zonnebeke


 

Projectpartners
Stad Ieper, Vzw aan de Ijzer, Wakker voor Vrede, AVANSA OOSTENDE-WESTHOEK, Dienst erfgoed | Provincie West-Vlaanderen, Gedachtenistuin Westouter
Delen: