De afgelopen jaren merken we het ontstaan van een volwaardige/professionele wijnbouwsector in zuidoostelijke Westhoek. Deze is intussen uitgegroeid tot maar liefst zes wijndomeinen in Zonnebeke en één in Wervik (namen staan vermeld bij ‘partners’).
Na de initiële aanplanting en groeiperiode van de druivenstokken zullen alle wijnbouwers in 2026 druiven oogsten en omzetten in wijn.
Begin 2024 benaderden een aantal wijndomeinen de gemeente Zonnebeke en de stad Wervik. Na verkennende gesprekken hebben we de ambitie opgevat om samen met de partners een overkoepelend wijnverhaal voor de regio te ontwikkelen. Met dit project willen we de domeinen versterken en ontsluiten als nieuwe kwalitatieve landschappelijke en economische aantrekkingspolen binnen het rurale landschap.
Na vier overlegmomenten tussen de wijndomeinen en de lokale besturen werden uit verschillende ideeën overkoepelende acties geformuleerd die op het engagement van alle actoren kan rekenen.
Een gelijke behandeling van alle wijndomeinen wordt als uitgangspunt vooropgesteld. De uitwerking van een kwalitatieve basis en de gemeentelijke financiering binnen dit dossier is ten behoeve van alle spelers. Individuele acties en financiering maken daarom geen onderdeel uit van dit project. Als gemeente kijken we om te ontzorgen en de mogelijkheid te bieden aan wijnbouwers om binnen de groepsaankoop van bijvoorbeeld de infopanelen, individueel ook panelen te bestellen die ze zelf financieren. De gezamenlijke aankoop en het inhouse ontwerp zal hen hierbij zeker ontlasten.
De personeelskosten voor de realisatie van deze acties zijn voor rekening van de lokale besturen.
De acties beogen om over een periode van 3 jaar impulsen te geven aan de verdere ontwikkeling en beleving van de wijndomeinen. Ze worden gefaseerd uitgevoerd en mikken op een brede doelgroep van inwoners uit de regio en verblijfstoeristen die geïnteresseerd zijn in het goede leven, buitenrecreatie (fietsen/wandelen), verhalen, geschiedenis en onthaasten.
Een basisvraag van de domeinen voor de lokale besturen is het vervullen van een centrale en verbindende rol die zich vertaalt in het samenbrengen van de partners, het afstemmen van de lokale wensen en het uitzetten van een overkoepelende lijn naar verdere ontwikkeling, promotie en landschappelijke ontsluiting toe.
Het project heeft als hoofddoel de domeinen te versterken en te ontsluiten als nieuwe kwalitatieve landschappelijke en economische aantrekkingspolen binnen het rurale landschap. We voorzien samen met de wijndomeinen een basis die gedurende 3 jaar uitgebouwd wordt.
We zijn ten rade gegaan bij Toerisme Heuvelland dat reeds in het verleden een aantal acties in dezelfde lijn heeft uitgerold en enkele leerlessen met ons wilde delen. Elementen zoals de wijnbrochure, de infoborden en de fietsroute blijken kwalitatieve producten die nog steeds door de recreant/toerist gesmaakt worden en helpen om hen naar de wijndomeinen te leiden.De rol van de lokale besturen als neutrale, verbindende partner zien zij als een belangrijk element om gelanceerde initiatieven over een lange termijn te behouden. Anders zijn samenwerkingen, op gelijke voet voor kleine en grote(re) spelers, over lange termijn moeilijk in stand te houden.
Tijdelijke acties zoals de marketingcampagne, de wijnbouwoverlegmomenten en het lokaal bestuur als adviespartner worden binnen de reguliere werking opgenomen.
De lokale besturen stellen zich tot doel om een centrale en verbindende rol te spelen tussen de partners en beogen de volgende meerwaarde te realiseren.
Voor de gemeente:
- Ontwikkeling streekidentiteit m.b.t. wijn: profilering als wijnstreek met 7 domeinen, één overkoepelende werking en identiteit ontwikkelen.
- Wijndomeinen als kleinschalige familiale exploitaties ondersteunen die een nieuwe landbouwactiviteit opstarten als alternatief voor traditionele teelten die onder druk staan.
- Stimuleren van kennisdeling en schaalvoordelen.
- Stimuleren van toerisme naar de gemeente en spreiding van bezoekers naar de brede lokale economie.
- Verdere plattelandsontwikkeling met extra toegankelijk ruimte voor bezoekers en inwoners.
- Stimuleren van nieuwe kwalitatieve, laagdrempelige activiteiten/evenementen.
Voor de wijnbouwers, korte keten en lokale economie:
- Initiatie van een structurele samenwerking waarbij kennis en ervaringen gedeeld worden en onderlinge samenwerking gestimuleerd wordt. Dit tussen wijnbouwers zelf, maar ook met lokale toeristische actoren en Korte Keten spelers.
- Gerichte productontwikkeling en promotie zetten bezoekers en inwoners aan om zich doorheen de gemeente te bewegen, waarbij consumptie bij zowel de wijndomeinen als lokale horeca en kleinhandel gestimuleerd wordt en de leefbaarheid verhoogt.
- De overkoepelende identiteit zorgt voor een grotere stem voor alle wijndomeinen bij externen, waardoor hun zichtbaarheid binnen het wijnlandschap groeit.
- Verbreding en uitbouw van het businessmodel, waarbij naast de kernactiviteit, extra middelen gegenereerd worden.
- De focus op de Korte Keten zorgt voor een directe afzetmarkt en een gezonde, duurzame en veerkrachtige economie.
Voor de burger en bezoeker:
- Ontwikkeling van extra laagdrempelige mogelijkheden voor ontspanning en recreatie.
- Creatie van nieuwe werkgelegenheid door het lokken van bezoekers naar de gemeente.
- Verbeteren van de beleving van de omgeving en het landschap door mogelijkheid om tussen en in de wijndomeinen te wandelen.
- Eenvoudige, kant-en-klare producten die landschap, wijn, geschiedenis en natuur combineren en tot verkenning uitnodigen.
- Een versterking van lokale consumptiemogelijkheden waardoor de economische leefbaarheid verhoogd en de toerist op geregelde intervallen iets kan eten en drinken.
We beogen deze doelstellingen via de volgende indicatoren te meten om te weten of het project geslaagd is.
- Evaluatie van elke actie of deze gerealiseerd is zoals beoogd.
- Bezoekersaantallen
a. Via het monitoren van bezoekers op de wijndomeinen en hun evenementen.
b. Via het monitoren van deelnemers aan de zoektochten.
c. Via een bevraging van actoren (horeca, kleinhandel) die mogelijk een extra afzet genereren. - Duurzaamheid van de geïnitieerde initiatieven
a. Evaluatie of de netwerking en samenwerkingen ook na afloop van het project blijven
bestaan.
b. Analyse of de wijndomeinen erin slagen om zich lokaal te binden met de burgers.
c. Analyse van nieuwe samenwerkingen tussen wijnbouwers, toeristische actoren en lokale kleinhandel die ontstaan zijn dankzij de acties. - Persaandacht en promotie
a. Analyseren van het aantal persartikelen en vermeldingen binnen de media.
b. Analyseren van de opname van de wijnregio als vaste verhaallijn binnen Toerisme Westhoek.
c. Interacties en bereik via sociale media
d. Google Analytics op de websites
Wervik, Zonnebeke
Streekhuis Esenkasteel, Woumenweg 10
8600 Diksmuide
België